Prioriteiten en indicatoren

Om bij te dragen aan het kansrijker, veiliger en gezonder opgroeien van kinderen en jongeren in de stad, zet Rotterdam met tien programma’s in op het beperken van risicofactoren en het bevorderen van beschermende factoren in de ontwikkeling van de jeugd. De vijf programma’s die onder dit begrotingsproduct vallen zijn:

  • Stevige Start
  • Kansrijk Opgroeien
  • Drugs & Alcohol II: Blijf helder
  • Elke jongere telt
  • NRJ: Transformatie jeugdhulp   
Toelichting prioriteiten
Stevige Start

Jaarlijks worden in Rotterdam zo’n 8.000 baby’s geboren. Een enorm potentieel aan kinderen met ieder zijn eigen talent. Met de meeste van hen gaat het gelukkig goed. De babysterfte is de afgelopen jaren fors teruggedrongen. Helaas komen nog te veel kinderen ongezond ter wereld. In Rotterdam is dat zo’n 17%. Deze achterstand in de ontwikkeling is bijna niet meer in te halen. Ook de eerste levensjaren zijn cruciaal voor een goede ontwikkeling. In het programma Stevige Start is extra aandacht voor de leeftijd tot vier jaar. Met extra opvoedondersteuning, individuele begeleiding en plek voor jonge ouders om elkaar te ontmoeten. Speciale aandacht is er voor het belang van een goede hechting. Op deze manier biedt de gemeente in het actieprogramma ‘Stevige Start’, samen met  partners, de randvoorwaarden voor de allerjongste Rotterdammers om gezond, veilig en kansrijk op te groeien. Want ieder kind verdient een stevige start.

In 2017 realiseert de gemeente  een aantal zaken, waaronder de ontwikkeling en implementatie van de prenatale routekaart (de geboorteketen wegwijs maken in het zorgstelsel), voorlichting over interconceptie en gezonde zwangerschap (vmbo en vso), begeleiding door de ‘moedermentor’, uitvoering en evaluatie van een pilot over prenatale huisbezoeken die het CJG  uitvoert en stadsbrede uitrol van het Kotercafé.

Kansrijk Opgroeien

De ambitie van Kansrijk Opgroeien is om met ouders, kinderen zelf, vrijwilligers en professionals ontwikkelen en kansen te pakken. Met dit gebiedsgerichte programma wordt in de wijken een preventieve basis gelegd om alle kinderen en jongeren kansrijk, veilig en gezond te laten opvoeden en opgroeien en een opgroeiklimaat te creëren waarin kinderen en jongeren worden gestimuleerd om hun talenten te ontwikkelen. Dit doet de gemeente door met partners in de wijknetwerken te werken aan een gefaseerde uitrol van een samenhangende wijkprogrammering in veertien gebieden in Rotterdam. Daarnaast wordt in alle gebieden met vertegenwoordigers van de pedagogische driehoek school, de buurt en thuis een betere verbinding gelegd, zodat een positief en gedeeld opvoedklimaat ontstaat.

Drugs en Alcohol II: Blijf helder

Gebruik van alcohol en drugs hangt samen met (huiselijk) geweld, overlast, schoolverzuim, -uitval en kostbaar zorggebruik. Daarom is het belangrijk dat gebruik onder minderjarigen wordt voorkomen en onder risicogroepen wordt teruggedrongen. Daarom zet de gemeente  met het programma Drugs & Alcohol II hierop in, met speciale aandacht voor leerlingen in het speciaal onderwijs, praktijkonderwijs en de laagste niveaus van het mbo. Deze jongeren zijn namelijk extra kwetsbaar en beïnvloedbaar.

Elke jongere telt

In het voorjaar van 2016 is ‘Elke jongere telt. Programma Rotterdamse risicojongeren 2016-2020’ gelanceerd. De gemeente staat Rotterdamse risicojongeren met een helder doel voor ogen bij: de aanpak moet de risicojongere in staat stellen uiteindelijk zo veel mogelijk zelfstandig en op eigen kracht aan zijn of haar toekomst te (blijven) werken. Binnen dit programma richt de gemeente zich op de (potentiële) risicojongeren tussen de 12 en 27 jaar die langdurige aandacht nodig hebben. De gemeente breekt met grenzen tussen de gebieden school, werk, zorg en veiligheid, en koerst bewust aan op maatregelen over deze gebieden heen. Als basis gebruikt de gemeente het Rotterdamse stelsel van zorg, welzijn en jeugdhulp.

In 2017 start  de uitvoering van de drie overkoepelende maatregelen en vijf speerpunten. Als eerste met het JongerenDOK en met mentoren voor risicojongeren. De eerste veranderingen binnen het Jongerenloket, met als uitgangspunt ‘één gezin, één plan, één regisseur’, worden zichtbaar. Vooruitlopend op de gezamenlijke inkoop binnen de doorontwikkeling van zorg, welzijn en jeugdhulp begint de gemeente met de uitvoering van het Toekomstplan bij 16-jarigen. De eerste resultaten zijn zichtbaar van de begeleiding van risicojongeren tijdens de vier weken zoekperiode. Ook breidt de gemeente de nazorg na detentie uit.

NRJ: Transformatie jeugdhulp

Met het Nieuw Rotterdams Jeugdstelsel is de jeugdhulp in Rotterdam vormgegeven. De wijkteams bieden basishulp, zijn op sterkte en de specialistische hulp sluit daarop aan. Met het plan voor de doorontwikkeling zorg, welzijn en jeugdhulp Zorg voor Elkaar wordt de transformatie van de jeugdhulp nader vormgegeven binnen de gemeente Rotterdam.

De transformatie van de jeugdhulp vraagt een stevige samenwerking met de vijftien gemeenten in de regio. Daarom is in het najaar 2016 de Regionale transformatieagenda Jeugdhulp Rijnmond Een sprong vooruit vastgesteld.

De inkoop van de jeugdhulp maakt in 2017 richting 2018 een grote transformatie door: van productgestuurde inkoop naar resultaatgerichte inkoop. Deze helpt de professionals om de meest passende hulp snel in te zetten, niet te zwaar en niet te licht maar passend bij de situatie, waarbij vooraf het gewenste resultaat wordt benoemd.

Soort indicator (collegedoelstelling, BBV of overig)

Beschrijving indicator

Nulmeting

Realisatie 2015

Prognose
2016

BBV

Jongeren met jeugdhulp

% van alle jongeren tot 18 jaar

10,7 %

nvt

BBV

Jongeren met jeugdbescherming

% van alle jongeren tot 18 jaar

2,2 %

nvt

Overig

Cliënttevreden
heid / Cliëntervaringscijfers jeugdhulp

Mijlpaal

nvt

Realisatie (incl. peildatum)

Overig

Aantal actieve casussen jeugd wijkteam (inclusief basishulp)

Mijlpaal

nvt

Realisatie (incl. peildatum)

4.022 (jan – mrt 2016)

Overig

Aantal nieuwe bestellingen specialistische hulp

Mijlpaal

nvt

Realisatie (incl. peildatum)

1.691 (jan – mrt 2016)

Overig

Vermindering drugs- en alcoholgebruik onder 14-15-jarigen

15% afname van

  1. ooit gebruik alcohol: 23%
  2. ooit cannabisgebruik:    3,4%
  3. ooit bingedrinken: 7,7%

a) 27%

b)   4%
c)  9%

(stand 2014)

Overig

Programma Stevige Start

1. De dalende trend van kinderen die te vroeg geboren worden en/of te licht geboren worden zet door.

2. Meer ouders ervaren het ouderschap en de opvoeding positiever.

3. Minderen kinderen met risico op psychosociale problematiek

1. Huidige stand 17% (2009 – 2014)

2. Huidige stand 94%  (2014)

3. Huidige stand 6% (2015)

Toelichting indicatoren
Beleidskader Jeugd

In het beleidskader Jeugd 2015-2020: Rotterdam Groeit zijn de ambities benoemd voor het Rotterdamse jeugdbeleid: het kansrijker, veiliger en gezonder opgroeien van jongeren in de stad. In de volle breedte van het jeugdbeleid zijn negen onderliggende doelstellingen benoemd die hieraan bijdragen, opgebouwd uit een of meerdere indicatoren. In de Staat van de Jeugd wordt over de voortgang hiervan vanaf 2016 jaarlijks gerapporteerd. Deze doelstellingen zijn:

Kansrijker:

  • Meer jeugdigen leveren betere prestaties op school en behalen hun schooldiploma.
  • Meer jeugdigen hebben werk.
  • Meer jeugdigen doen mee aan sport, cultuur en vrijwilligerswerk.

Veiliger:

  • Meer jeugdigen groeien op in een veilige thuissituatie.
  • Meer jeugdigen groeien op in een veilige wijk en een veilige schoolomgeving.
  • Minder jeugdigen maken zich schuldig aan criminaliteit

Gezonder:

  • Meer jeugdigen hebben een betere sociaal-emotionele gezondheid
  • Meer jeugdigen hebben een betere algemene gezondheid
  • Meer jeugdigen gedragen zich gezonder

Over de volle breedte van het jeugdbeleid dragen tien programma’s hieraan bij.. Daarvan vallen vijf programma’s onder dit product. De programma’s Drugs & Alcohol II, Elke jongere telt en Stevige Start leveren jaarlijks ook een eigen rapportage. De verantwoording over de decentralisaties AWBZ/Wmo en Jeugdhulp, vindt plaats in een separate Uitvoeringsmonitor Wmo en Jeugdhulp, als opvolger van de voortgangsbrieven 3 decentralisaties. Deze uitvoeringsmonitor wordt aangeboden bij de reguliere bestuursrapportages. De belangrijkste indicatoren waarover het college de gemeenteraad in de bestuursrapportages  rapporteert, zijn gebundeld rond de thema’s:

  • kosten: gerealiseerd – begroot – budgetbeslag
  • instroom – doorstroom – uitstroom cliënten
  • cliëntervaringscijfers (hoe heeft de cliënt de behandeling ervaren)
  • meting van resultaten behaald bij cliënten (effectiviteit van behandeling)
  • zwaarte ingezette hulp (efficiency van de zorg)

De Uitvoeringsmonitor Wmo en Jeugdhulp kunt u terugvinden op het raadsinformatiesysteem van de gemeente Rotterdam via www.ris.rotterdam.nl

Elke Jongere telt

Voor het programma Elke jongere telt is geen prestatie-indicator vastgesteld. Het succes en het effect van de maatregelen en acties binnen dit programma is af te leiden  aan de hand van indicatoren op de gebieden school, werk, zorg en veiligheid. Deze indicatoren zijn opgenomen in de monitor Risicojongeren. Binnen deze monitor volgt de gemeente hoe de groep risicojongeren zich verhoudt tot het totaal aantal Rotterdamse jongeren. Alleen het aantal risicojongeren  geeft onvoldoende houvast om het resultaat van de maatregelen voor risicojongeren binnen dit programma te duiden. Daarvoor gebruikt de gemeente  meer indicatoren die weegt die onderling. De totale set van indicatoren geeft een beeld van hoe het met risicojongeren is gesteld.

Stevige Start

De cijfers over vroeggeboorte of laaggeboortegewicht zijn een nulmeting en gaan over de periode van 2009-2014. De cohorten omvatten telkens een periode van vijf jaar.
Vanwege de lage aantallen en de fluctuatie per jaar is in het programma Stevige Start gekozen voor een trendgerichte indicator in plaats van een streefcijfer.